Raspen.

Bij raspen is het eigenlijk net als bij beitels er valt onderscheid te maken in het materiaal waarvan het gemaakt wordt en de vorm.

Het materiaal is bepalend voor welk steen ermee bewerkt kan worden. Stalen raspen slijten snel en met gebruik op steen, eigenlijk kan je zeggen dat het aan te raden is om hardmetalen raspen te gebruiken vanaf een hardere soort serpetijn.

De stalen raspen worden ook wel marmerraspen genoemd, dit heeft te maken met de traditionele manier waarop riffelraspen in het gebied rond Carrara gemaakt worden en in verleden het enige materiaal was om het marmer te bewerken.

Tegenwoordig zijn er hardmetalen raspen gemaakt van het materiaal Carbide die door hun hardheid meer geschikt zijn om steen mee te bewerken.

Carbide is de naam van een metaal. het metaal is ook bekent onder de naam tungsten,wolfram carbide of hard metaal.

Bij beitels wordt de naam Widia , afkorting van het Duitse “wie Diamant”, zo hard als diamant: deze stof bestaat uit de verbinding wolframcarbide.

De schuureigenschappen hangen af van de korrelgrootte. Carbide gereedschappen zijn verkrijgbaar in de korrelgrootte van 3 tot 240, dit is vergelijkbaar met schuurpapier.Voor het bewerken van steen  is carbide een uitermate geschikt materiaal, het geeft weinig slijtage en een goede afname. De korrelgrootte voor het gebruik op steen begint bij 24. Een grover korrel heeft geen zin omdat deze diep krassen in het oppervlakte maakt en daardoor weinig tijdwinst oplevert

.Gebruik carbide gereedschappen.
De gereedschappen zijn eenvoudig te reinigen met een kwast of messing borstel. De gereedschappen zijn zowel droog als nat te gebruiken.

Carbide/tungsten gecoaten schuurmaterialen gaan lang mee en kunnen naast steen ook gebruikt worden voor de volgende materialen:

cement, tegels, verf, lijm resten, linoleum, plastic, hout en vele andere materialen.

Absoluut niet geschikt voor metaalbewerking

Vormen raspen en hun gebruik.

Rechte raspen met of zonder handvat zowel in staal als in Carbide. Deze zijn verkrijgbaar in de volgende vormen:

• Halfrond
• Rond
• Plat
• Driehoek.

Er bestaan ook met gebogen uituiteinden.

De lengte van deze raspen is van 30 cm tot 15 cm.

De Carbide raspen (ook wel hardmetalen gritraspen) genoemd zijn verkrijgbaar in verschillende korrels: 24/36 grof of 80/100 fijn.

Riffelraspen of beeldhouwraspen.

Dit zijn raspen met aan twee zijde van de rasp een raspje van bepaalde vorm. Er zijn veel verschillende vormen en maten.

Voor de hardmetalen raspen hou ik zelf twee vormen aan:

Model A en Model G, met deze beide heb je alle basis vormen. Deze raspen zijn te verkrijgen in de korrel 36 en 100 in de lengtes de 18-25-30 cm.

Beitels.

Deze zijn verkrijgbaar in vele soorten maten en afmetingen.

1. Materiaal

• staal
• widia= wie diamant(in duits) vrij vertaald zo hard als diamant

1. Vorm.

• punt
• plat
• tand
• rondeel
• letter
• Bossier(= puntbeitel met conische punt)
• Bouchard

De widia beitels hebben een extra geharde stalen inzetstuk, dit heeft als voordeel dat het nauwelijks bot word en je minder de beitels hoeft te slijpen.

Bij widia beitels wordt onderscheid gemaakt tussen slagkop of klopperkop.

Bij de beitels met klopperkop wordt uitgegaan dat deze geschikt zijn voor de bewerking tot en met de hardheid van marmer.

Beitels met een slagkop zijn geschikt voor harde steen soorten zoals graniet, deze beitels zijn ook anders geslepen, de snede loopt niet zo scherp toe. De reden van slag of klopperkop is dat er bij bewerken van harde steen meer belasting komt op het staal en de klopperkop tijdens het gebruik zou kunnen afbreken en verwondingen kan veroorzaken.

Puntbeitels, deze worden gebruikt voor het ruwe werk, het grof uithakken van de vorm. De beitels zijn in verschillen diktes te verkrijgen. De aangegeven maten zijn de afmetingen van de puntje, en als deze groter is wordt de gehele beitel dikker.

Platte beitels, worden meer gebruikt voor het vlak maken van de ruwe vorm. Geboucharderde vlakken glad te maken, dit vlakken is een van de moeilijkste technieken bij het beeldhouwen.

Tandbeitels, deze hebben een zelfde functie als de tandhamer en bouchardhamer (egaliseren) maar kan ook gebruikt worden om meer ruwe vorm uit te hakken.

Tandbeitel zijn verkrijgbaar met losse inzetstukken, widia en staal en met een verschillend aantal tanden en grofheden.

Het werken met platte en tandbeitels wordt door vele mensen als prettiger ervaren als het werken met een puntbeitel. Dit omdat een tandbeitel en een platte beitel meer grip hebben en makkelijker te stabiliseren zijn.

In dit geval zou er ook gekozen kunnen worden voor een Bossier, deze heeft meer grip als een puntbeitel.

Het gebruik van een tandbeitel of vlakke beitel bij het ruw uithakken of verdiepen heeft het risico dat ongewild grootte stukken van de steen afspringen, dit omdat de druk die op de steen wordt gegeven over een groter oppervlak plaats vind.

Rondeel.

Deze beitel is voor dezelfde bewerking als een vlakke beitel maar loopt niet recht maar rond, dit heeft als voordeel dat vooral in rondingen de hoeken van de beitel geen krassen in het oppervlakte maken.

Letter beitel.

De naam zegt het al voor het maken van letters.

De keuze voor widia of staal heeft te maken met de hardheid van de steen, bij een harder steen moet je stalen beitels vaak slijpen. De kosten voor widia beitels zijn verhouding tot goede stalen beitels zo weinig meer dat het gebruik van widia beitels in vele gevallen is aan te raden. Behalve als er alleen gewerkt wordt in zachte steen, daarvoor zijn ook houtbeitels van goedkopere soorten erg goed geschikt.