Een leven in steen

Karen André (1962)

Van 1984 tot 1997 werkzaam in de psychiatrie als verpleegkundige. Enkele van haar specialiteiten vrouwenhulpverlening en haptonomie. Daarvoor volgde zij de middelbare tuinbouwschool. Hoe grillig kan een mensenleven verlopen voordat je vind waar je naar zoekt.

Steen en met name de natuursteen in oorspronkelijk vorm is voor mij een leidraad

( 2000)

Geen kunstenaar maar beeldhouwer. Ik noem mezelf geen kunstenaar, maar beeldhouwer.

Het ambachtelijke spreek me aan en vormt het uitgangspunt voor wat er ontstaat. Steen en met name natuursteen in oorspronkelijke vorm is daarbij een leidraad. De steen kan geheimen verbergen die er pas bij het bewerken uitkomen. een onverwachte breuk, of kleurschakering. Ik wil mijn gevoel laten samenvloeien met de steen zoals deze zich in ruwe vorm voordoet. Na deze integratie ontstaat het uiteindelijk beeld. Bij één van mijn beelden zat er midden in de steen een slecht stuk. Dit was poreus en moest verwijderd worden. Er ontstond een gat in het beeld en zonder er verder over na te denken heb ik om het gat het beeld vormgegeven. Opvallend is dat dit beeld juist een compleet nieuwe weg van vormgeving voor mij heeft geopend vrijer van vorm. Dit beeld kreeg de titel Vrijheid

Het beeld Vrijheid behoort tot de collectie van de kunstenaar en is te zien in de beeldentuin De Hof van Axen.

Elke steen draagt al een beeld in zich.

Bij Karen begon deze ontwikkeling in 1997 tijdens een workshop beeldhouwen bij World Art Foudation in Eerbeek.

Deze workshop werd gegeven door de prominente beeldhouwer Gedion Nyanhongo uit Zimbabwe. Deze uit de bergen van Nyanga afkomstige beeldhouwer is een genie van het rechtsreeks werken vanuit steen. Tijdens deze workshop heeft Karen ervaren dat elke steen al een beeld in zicht draagt. Na het eerste beeld ging zij zelf aan de slag, kocht steen en beitels en begon te beeldhouwen. De ervaring van het eerste beeld bleef aanhouden en verdiepte zich, andere creaties volgde. In haar eentje op het plaatse van haar eengezinswoning, beitelde zij en er ontstonden beelden. Tijdens het beeldhouwen merkte zij dat ze meer wilde, verder met beeldhouwen en andere ervaringen wilde opdoen.

"Ik wist opeens wat ik wilde:

stoppen met werken en hiermee verder gaan. Een radicale omzaai."

"ik begon thuis te werken aan de steen die ik in Eerbeek gekocht had. En zowaar er ontstond weer een beeld. Het was niet het resultaat wat mij verwonderde, wel wat er innerlijk met mij gebeurde. Ik wist opeens wat ik wilde: stoppen met werken en hiermee verder gaan. Nu ik hier achteraf op terug kijk ben ik nog steeds verbaasd over de stelligheid en kracht die in deze beslissing lagen.

aan_het_werk_in_zimbawe aan_het_werk_zimbawe

Leren in Zimbabwe

Karen besloot ontslag te nemen, kocht een tiket naar Zimbabwe en woonde en werkte drie maanden bij Gedion Nyanhongo en zijn familie. Gedion nam haar mee naar de steengroeve van Nyanga en liet haar kennismaken met de de spirituele beleving die hoort bij de Shona-cultuur. De Shona-cultuur staat veel dichter bij de natuur en het leven en de dood en is veel minder rationeel dan het leven in Nederland. Dit is te merken aan hoe de kunstenaars uit Zimbawe werken: met veel respect voor het materiaal. Zij benutten de steen ten volle. Karen heeft deze mensen en deze cultuur ervaren, in zich opgenomen en geïntegreerd met haar eigen Europese identiteit. Het resultaat? Universele beelden. Ook de technische aspecten van het langdurig slijpen en polijsten, de aandacht hiervoor en de beleving hiervan en van de andere zware fysiek aspecten van het beeldhouwen, ervaart zij als essentieel onderdeel van het "beelden".

gedion_nyanhongo_start_beeld gedion_nyanhongo_aan_het_werk beeld_in_wording_gedion_nyanhongo

Een ander manier van leven

"Mijn verblijf in Zimbabe bij Gedion en zijn familie was van grote betekenis voor mij. In eerste instantie lag er de nadruk op het werken met steen en het leren van technieken. Tijdens het werken aan de beelden ontstond er een afstemming op een andere manier van leven en met elkaar omgaan. Wat mij nog als de dag van gisteren bijstaat is de keer dat ik met Gedion en één van zijn broers op weg was naar zijn ouders in Nyanga. Overal langs de weg stonden kinderen die van alles wilde verkopen. We stopte om bergchampions te kopen. Gedion was in onderhandeling over de prijs en ik stond naast de auto. In mum van tijd verzamelde zich in een kring om mij heen wel 30 kinderen. Ik probeerde contact met deze kinderen door voorzichtig naar hen te kijken. Één meisje keek mij aan en glimlachte. De lach van dat ene meisje staat mij altijd bij. Na dat eerste meisje begonnen meer kinder te glimlachen en kregen we plezier met elkaar. Dit is ook één van de redenen dat ik zo vaak de behoefte voel om kinderen uit te beelden. Dan zie ik altijd dat ene meisje en mijn hart gaat open.

Koestering	Tederheid

Springstone	Springstone	Serpetijn

Fulltime actief als beeldhouwer.

Na Zimbabwe verkocht zij haar huis en huurde een atelier. Vanaf dat moment is zij elke dag actief als beeldhouwer en maakt zij haar sculpturen met eigen vorm en intentie. In beginsel laat zij uit harde steen ronde en vloeiende vormen ontstaan. Karen laat haar anden en gereedschap werken in een soort trance. Bezweet en moet, maar zeer voldaan ziet zij de vormen groeien die zich aan de steen ontworstelen. Een proces wat nauwelijks onder woorden te brengen is.

Gemoedsstemmingen als inspiratie.

Karen laat zich inspireren door gemoedsstemmingen. Niet door het bedachte idee maar wel door een gesprek met de steen, laat zij haar gevoelens in steen terugkeren als vormgeving. Het uiteindelijke beeld is daarom vormgegeven gevoel. Als het beeld klaar is zijn er ook meestal de woorden om het te omschrijven. Het proces om een beeld te creëren dat voldoet aan haar hoge eisen, kan weken duren. Het is een intensief en vermoeiend proces omdat van "body, soul en spirit"het uiterste gevergd wordt

Gun jezelf de tijd

"Van Gedion heb ik geleerd dat het belangrijk is om mezelf de tijd te gunnen om elke beeld zijn totaal te scheppen. Lukt het niet met en beeld? Laat het rusten totdat je wel weet hoe het verder moet. Gedion heeft mij gestimuleerd om mijn eigen beelden te maken. Het praten over en delen van ideeën vormde een belangrijke rol in mijn leer proces.